Chủ đề: Sách toán của Euclid

Xin post thêm hình bìa của quyển sách mà chihao đã post một số trang trong:



Hình trên cho thấy đây là bộ sách gồm 6 quyển đầu của bộ "Elements of Euclid" (gồm 13 quyển) do nhà toán học (không nổi tiếng) Oliver Byrne biên tập và xuất bản ở Anh năm 1847.

Bộ "Cơ bản" (Elements) gốc của Euclid viết bằng tiếng Hi Lạp (Euclid sống ở Alexandria - Hi Lạp khoảng thế kỉ 3 BC) gồm 13 quyển sắp xếp như sau:

Quyển I - IV: hình học phẳng, bao gồm định lí Pythagoras;
Quyển V - VI: lí thuyết về tỉ lệ của Eudoxus và các ứng dụng vào các hình đồng dạng;
Quyển VII - IX: lí thuyết số, bao gồm thuật toán Euclid;
Quyển X: phân loại hình học các số vô tỉ toàn phương và các căn bậc hai của chúng;
Quyển XI - XIII: hình học không gian, dứt điểm bằng một chứng minh về sự tồn tại của 5 khối đa diện (Plato) đều.

Như vậy bộ "Cơ bản" của Oliver Byrne chỉ gồm phần Hình học. Hiện nay trên mạng chưa thấy thông tin về bộ "Cơ bản" gốc của Euclid, chỉ thấy có hình một mãnh rách của quyển 2 (phần có chứa Mệnh đề 5 cùng hình vẽ đi kèm) tìm đươc ở Oxyrhynchus với niên đại vào khoảng năm 100 AD trên Wikipedia:



Phần tương ứng trong sách của Oliver Byrne là:



Mệnh đề 5 có thể phát biểu dưới dạng ngắn gọn như hiện nay như sau:

Nếu C là trung điềm của đoạn thẳng AD và B là một điểm thuộc đoạn thẳng AC thì AB.BD + BC²= CD² [= (AB + BC)²]

A_______B__________C___________________D